“Đàn ông, sâu thẳm trong tâm trí, ai cũng khao khát một người vợ như Emma Jung. Một bến đỗ bình yên, một khối tài sản khổng lồ giải phóng mọi lo toan, và một sự bao dung đến mức vĩ đại. Nhưng hãy lật ngược lại bức tranh này. Nếu bạn là một người phụ nữ, bạn sẽ đối diện thế nào với một người chồng thiên tài, nhưng lại tàn nhẫn đến mức công khai mang một người đàn bà khác vào cuộc hôn nhân của mình suốt 40 năm? Bạn sẽ gục ngã, ly hôn, đánh ghen… hay dùng chính nỗi nhục nhã đó để rèn mình thành một Nữ Hoàng?”
BẢN GIAO HƯỞNG BẰNG MÁU VÀ VÀNG: CUỘC ĐỜI LẶNG LẼ VÀ VĨ ĐẠI CỦA EMMA JUNG
Lịch sử thường là một kẻ chép sử tàn nhẫn và đầy định kiến. Khi viết về những kỷ nguyên rực rỡ nhất của tư tưởng nhân loại, người ta thường đúc tượng vàng cho những người đàn ông ồn ào, những kẻ đã cầm đuốc lao vào bóng tối, gào thét và mang về những ngọn lửa mới. Người ta tôn sùng Carl Gustav Jung như một vị pháp sư của kỷ nguyên hiện đại, người đã mở toang cánh cửa dẫn vào đại dương vô thức tập thể.
Nhưng lịch sử lại thường quên mất một câu hỏi cốt tử: Khi vị pháp sư ấy lặn xuống tận cùng của địa ngục, ai là người đã đứng trên miệng bờ vực, đôi bàn tay tứa máu giữ chặt lấy sợi dây thừng để kéo ông trở lại với thế giới của con người?
Người đó là Emma Jung.
Cuộc đời của bà không phải là một cuốn ngôn tình diễm lệ về đức hy sinh của một người vợ hiền. Đó là một bản anh hùng ca tàn khốc, một cuốn tiểu thuyết tâm lý ly kỳ về sự phản bội, sự nghiền nát của cái tôi, và hành trình giả kim thuật vĩ đại nhất để tự rèn dũa linh hồn mình thành một chiếc Chén Thánh vĩnh cửu.
Hãy bước vào mê cung của họ.
CHƯƠNG 1: NÀNG TIỂU THƯ VÀ KẺ SĂN TÌM BÓNG TỐI
Năm 1896, Thụy Sĩ là một vương quốc của sự thanh bình, tĩnh tại và sự kiêu hãnh của giới tinh hoa tư sản. Tại Schaffhausen, gia tộc Rauschenbach ngự trị như những vị vua không ngai. Họ sở hữu đế chế đồng hồ IWC danh tiếng, nắm giữ khối tài sản khổng lồ có thể mua đứt cả những tòa lâu đài rực rỡ nhất châu Âu. Emma Rauschenbach sinh ra trong chiếc nôi bằng vàng ấy. Ở tuổi mười bốn, cô sở hữu một vẻ đẹp thanh tao, đài các, một nền tảng học vấn tinh hoa, thông thạo nhiều ngôn ngữ và một phong thái điềm tĩnh đến mức tĩnh lặng.
Và rồi, Carl Gustav Jung xuất hiện.
Jung lúc bấy giờ chỉ là một chàng sinh viên y khoa hai mươi mốt tuổi, con trai của một vị mục sư nghèo túng và mất đức tin. Jung thô kệch, to lớn, mang trong mình những cơn bão nội tâm cuồn cuộn và một sự cuồng nhiệt đầy hoang dại đối với những bí ẩn của tâm trí. Sự chênh lệch giữa họ giống như sự đối lập giữa một hồ nước phẳng lặng và một ngọn núi lửa chực chờ phun trào.
Thế nhưng, định mệnh là một kẻ sắp đặt tinh vi. Lần đầu tiên nhìn thấy Emma đứng trên cầu thang, Jung đã thì thầm với chính mình: “Đó sẽ là vợ của tôi.” Jung không chỉ bị thu hút bởi vẻ đẹp hay sự điềm tĩnh của cô. Bằng thứ trực giác của một thiên tài, Jung đánh hơi thấy ở Emma một “trọng lực” khổng lồ – thứ duy nhất có thể giữ đôi chân ông lại trên mặt đất khi tâm trí ông luôn muốn bay vào những cõi giới điên rồ nhất. Và tất nhiên, Jung đủ thực tế để hiểu rằng: khối tài sản kếch xù của gia tộc Rauschenbach sẽ là đôi cánh giải phóng ông vĩnh viễn khỏi gánh nặng cơm áo, để ông tự do trở thành một vĩ nhân.
Năm 1903, họ kết hôn. Emma từ bỏ chiếc lồng son của giới quý tộc để bước vào dinh thự bên hồ Zurich, chính thức trở thành vợ của một vị bác sĩ tâm thần. Bà cứ ngỡ mình đang bước vào một cuộc hôn nhân trí thức kiểu mẫu. Nhưng bà không hề biết rằng, cánh cửa biệt thự đóng lại cũng là lúc bà chính thức bước vào một lò phản ứng hạt nhân của tâm lý học nhân loại.
CHƯƠNG 2: NGƯỜI GIỮ ĐỀN TRONG CƠN BÃO ĐIÊN LOẠN
Những năm đầu của cuộc hôn nhân, Jung bắt đầu thăng tiến chóng mặt, trở thành “Thái tử” của Sigmund Freud, rồi sau đó là cuộc đại ly giáo đẫm máu xé nát giới tâm lý học. Khi Jung công bố cuốn Những biểu tượng của sự chuyển hóa và chính thức tuyệt giao với Freud, toàn bộ thế giới hàn lâm đã quay lưng lại với ông.
Đó là lúc Jung rơi tự do vào cõi “đêm đen linh hồn” (Nigredo). Bắt đầu từ năm 1913, căn biệt thự nguy nga bên hồ Zurich không còn là một tổ ấm, nó biến thành một cõi âm ty rùng rợn.
Tâm trí Jung vỡ toang. Ông bị tấn công bởi những ảo giác kinh hoàng về biển máu nhấn chìm châu Âu. Đêm đêm, không khí trong nhà đặc quánh lại. Các con của Jung gặp ác mộng, chuông cửa tự reo điên cuồng dù không có ai ở ngoài. Jung giam mình trong thư phòng, tay lăm lăm khẩu súng lục đã lên đạn, đối thoại với những hồn ma và ghi chép điên dại vào cuốn Sách Đỏ (The Red Book). Ông lặn xuống tận cùng của Vô thức tập thể, nơi những Cổ mẫu nguyên thủy đang chực chờ nuốt chửng lấy ông.
Giữa cơn địa chấn ấy, Emma ở đâu?
Bà đứng đó, vững chãi như một ngọn núi đá. Trong khi chồng mình đang đàm đạo với quỷ dữ và những vị hiền triết vô hình, Emma là người duy trì thế giới thực tại. Bà lo toán tài chính, điều hành ngôi nhà, ôm những đứa con đang run rẩy vào lòng và trấn an chúng. Bà là “Đất mẹ” (Earth Mother), là mỏ neo duy nhất để Jung biết rằng mình vẫn còn thuộc về cõi người. Nếu không có sự tĩnh tại và sức chịu đựng phi thường của Emma trong những năm tháng đó, Carl Jung chắc chắn đã kết thúc cuộc đời mình trong một trại thương điên, mang theo toàn bộ học thuyết vĩ đại xuống mồ.
Thế nhưng, sự tĩnh tại của Đất không bao giờ là đủ để dập tắt ngọn lửa hoang dại của vô thức. Jung cần một thứ khác. Ông cần một kẻ đồng lõa để cùng ông nhảy múa trong bóng tối.
Và thế là, bi kịch lớn nhất của đời Emma gõ cửa.
CHƯƠNG 3: NÀNG THƠ TĂM TỐI VÀ LƯỠI DAO CỦA SỰ PHẢN BỘI
Tên của cô ta là Toni Wolff.
Ban đầu, Toni chỉ là một bệnh nhân nữ trẻ tuổi, mắc chứng trầm cảm nặng, tìm đến Jung để trị liệu. Nhưng với đôi mắt sâu thẳm, mái tóc đen và một tâm hồn mang đậm chất huyền bí, Toni nhanh chóng trở thành một thứ ma túy đối với Jung. Cô ta không có sự nền nếp và khuôn thước của Emma. Toni là hiện thân hoàn hảo của Anima – phần nữ tính tối tăm, hoang dại, bí ẩn bên trong tâm hồn người đàn ông. Toni hiểu những hình ảnh điên rồ trong Sách Đỏ của Jung. Cô không sợ quỷ dữ của ông; cô say mê chúng.
Jung đã tàn nhẫn đưa ra một lời thú nhận xé nát lòng tự tôn của người vợ: “Emma, em là nền tảng, là gốc rễ của ngôi nhà này, là mẹ của các con anh. Em là Đất. Nhưng Toni là hương thơm, là nàng thơ tâm linh của anh. Cô ấy là Lửa. Anh không thể sống thiếu cả hai.”
Hãy dừng lại một nhịp và tưởng tượng nỗi đau của Emma. Bạn là một phu nhân quý tộc kiêu hãnh, bạn đã hy sinh tuổi trẻ, đánh đổi tài sản, dùng chính sinh mạng mình để giữ cho người đàn ông này không phát điên. Vậy mà giờ đây, ông ta công khai mang một người phụ nữ khác vào cuộc hôn nhân của bạn, và nhân danh “sự toàn vẹn của tâm lý học” để biện minh cho sự phản bội đó!
Sự tàn nhẫn đạt đến đỉnh điểm vào những bữa tối Chủ nhật. Jung đã ép Emma phải chấp nhận cho Toni Wolff đến nhà ăn tối cùng gia đình.
Không gian phòng ăn tĩnh lặng đến mức người ta có thể nghe thấy tiếng một giọt nước mắt rơi vỡ. Jung ngồi ở đầu bàn, uy nghi như một vị vua đạo mạo. Một bên là Emma, người vợ chính thức. Một bên là Toni, người tình hắc ám. Lũ trẻ nhà Jung ngồi đó, dùng ánh mắt mang đầy sự căm phẫn để nhìn người đàn bà môi đỏ đang nhả khói thuốc lá mù mịt và chiếm lấy sự chú ý của cha chúng.
Emma ngồi đó, im lặng. Bà chậm rãi rót trà, giữ trọn vẹn phong thái của một quý bà Thụy Sĩ. Nhưng bên dưới lớp áo lụa ấy, trái tim bà đang rỉ máu, lòng kiêu hãnh của bà đang bị vứt xuống sàn nhà và giẫm đạp.
Theo mọi logic thông thường của nhân loại, Emma có quyền nổi cơn thịnh nộ. Bà có quyền ném tách trà vào mặt Toni, tát thẳng vào mặt Jung, thu dọn hành lý và mang theo khối tài sản khổng lồ của mình rời khỏi cái địa ngục điên rồ này. Xã hội sẽ vỗ tay bảo vệ bà.
Nhưng Emma Jung không chọn cách làm một nạn nhân đáng thương. Bà không rời đi. Sự lựa chọn ở lại của bà không phải là sự cam chịu hèn nhát của một người đàn bà lệ thuộc, mà là sự tĩnh tại lạnh người của một vị đạo diễn đang âm thầm quan sát toàn bộ vở kịch.
Bà nhận ra rằng, hòn đá chỉ có thể biến thành vàng khi nó bị nung trong ngọn lửa nóng nhất. Nỗi đau đớn tột cùng này chính là Prima Materia (Nguyên liệu thô) để bà thực hiện cuộc đại nghiệp giả kim thuật của riêng mình.
CHƯƠNG 4: THUẬT GIẢ KIM CỦA NỖI ĐAU VÀ HÀNH TRÌNH TÌM CHÉN THÁNH
Khi Jung dồn sức xây dựng tòa tháp đá Bollingen lừng danh – một nơi hoang sơ không có điện, không có nước máy, nơi ông và Toni Wolff thường xuyên lui tới để chung sống và đàm đạo – Emma lùi lại vào bóng tối của thư phòng.
Bà lau những giọt nước mắt cuối cùng. Bà từ chối việc chỉ là một cái bóng cung cấp những bữa ăn ngon. Emma bắt đầu học. Bà học phân tâm học. Bà học tiếng Latin, tiếng Hy Lạp cổ đại. Bà nghiền ngẫm toán học, vật lý và các văn bản thần thoại.
Khi Toni Wolff bắt đầu trở nên mệt mỏi, cáu kỉnh và ghen tuông vì Jung ngày càng đắm chìm vào những văn bản giả kim thuật khô khan thay vì những cảm xúc cuồng nhiệt, thì Emma lại lẳng lặng tiến lên, trở thành người đồng hành trí tuệ duy nhất có thể tranh luận ngang hàng với Jung.
Emma phát hiện ra một thứ vũ khí tâm lý vĩ đại để giải thoát chính mình: Bà nghiên cứu về Animus – phần nam tính bên trong tâm hồn người phụ nữ. Trong khi Jung mải mê chạy theo Anima (Toni) của ông, Emma đã đúc kết lại toàn bộ sự tàn phá của mối quan hệ này để viết nên kiệt tác Animus and Anima. Bà chỉ ra rằng, khi người phụ nữ để cho Animus tiêu cực chiếm hữu, cô ta sẽ trở nên cứng nhắc, giáo điều và cay nghiệt. Nhưng nếu biết cách đối thoại và tích hợp nó, Animus sẽ trở thành một nguồn sức mạnh nội tại vô song, một thanh gươm sắc bén giúp người phụ nữ độc lập về mặt tinh thần mà không cần dựa dẫm vào bất kỳ người đàn ông nào.
Nhưng đỉnh cao trí tuệ của Emma không dừng lại ở đó. Bà dành ba mươi năm cuối đời để nghiên cứu về Truyền thuyết Chén Thánh (The Grail).
Trong thần thoại phương Tây, Chén Thánh không phải là một chiếc cốc vật lý bằng vàng. Chén Thánh là biểu tượng tối thượng của “Sự Chứa Đựng” (The Receptacle). Nó là cái bình giả kim có khả năng chứa đựng mọi nỗi đau, mọi tội lỗi, mọi sự giằng xé của thế gian để chuyển hóa chúng thành sự vĩnh cửu.
Jung nhìn vào công trình của vợ và sững sờ. Lần đầu tiên, vị pháp sư kiêu hãnh ấy nhận ra chiều sâu thăm thẳm của người đàn bà đang nằm chung giường với mình. Emma không nghiên cứu Chén Thánh như một học giả khô khan. Bà chính là Chén Thánh. Bà đã dùng chính tâm hồn mình làm chiếc bình để chứa đựng sự điên loạn của Jung, chứa đựng sự hiện diện xấc xược của Toni Wolff, chứa đựng mọi sự sỉ nhục của thế gian. Trái tim bà đã bị nung trong nhiệt độ hàng ngàn độ của nỗi đau, và nó không vỡ. Nó đã luyện thành thứ vàng ròng tinh khiết nhất của sự nhận thức (Consciousness).
Emma chính thức mở phòng khám. Bà trở thành một nhà phân tích tâm lý xuất sắc, một diễn giả được tôn trọng. Bà không còn là “vợ của Carl Jung”. Bà là Emma Jung. Sự hiện diện của bà giờ đây tỏa ra một uy quyền tĩnh lặng khiến cả Jung và Toni đều phải cúi đầu nể trọng. Mối quan hệ tay ba kỳ dị ấy đã dịch chuyển thành một thế chân vạc, không phải bằng sự chịu đựng, mà bằng sự cân bằng của ba thế lực tâm lý đã chấp nhận sự tồn tại của nhau.
CHƯƠNG 5: CÁI CÚI ĐẦU CỦA NỮ HOÀNG
Tháng Ba năm 1953. Toni Wolff, nàng thơ rực lửa một thời, đột ngột qua đời vì một cơn đau tim tại căn hộ riêng ở Zurich, thọ 64 tuổi. Cô ra đi trong sự cô độc.
Khi tin dữ ập đến, Carl Jung sụp đổ. Tim ông loạn nhịp, lồng ngực đau thắt. Bác sĩ cấm ông tuyệt đối không được rời khỏi giường để dự đám tang, cảnh báo rằng sự xúc động tột độ sẽ lập tức cướp đi sinh mạng của vị giáo sư tám mươi tuổi. Jung nằm đó, quằn quại trong bất lực, đứt từng khúc ruột vì không thể ném nắm đất cuối cùng cho người phụ nữ đã cùng ông đi qua bóng tối.
Và rồi, một cảnh tượng chấn động diễn ra tại nghĩa trang Zurich.
Một chiếc xe đen dừng lại. Emma Jung, người vợ đã từng bị Toni cướp đi hạnh phúc, bước xuống. Bà mặc một bộ đồ tang màu đen vô cùng sang trọng, bước đi chậm rãi và uy nghi. Thay mặt người chồng đang nằm bẹp trên giường bệnh, Emma tiến đến trước linh cữu của tình địch.
Bà đứng đó, nhìn xuống khuôn mặt của người đàn bà đã chia năm xẻ bảy cuộc đời mình. Xung quanh im phăng phắc. Mọi người chờ đợi một sự lạnh lùng, hoặc một sự hả hê của người vợ cả chiến thắng kẻ thứ ba.
Nhưng không. Emma khẽ cúi đầu. Một cái cúi đầu đầy kính trọng và tĩnh tại. Không một chút oán hờn. Không một gợn thù hận. Bằng nhãn quan của một nhà giả kim thuật vĩ đại, Emma thấu hiểu toàn bộ bi kịch của số phận. Bà biết rằng, nếu không có sự hy sinh thanh xuân và linh hồn của Toni để gánh vác phần tối tăm nhất của Jung, thì những cuốn sách vĩ đại của ông đã không bao giờ ra đời. Cái cúi đầu của Emma không phải dành cho một tình địch. Đó là sự ghi nhận của một Nữ Hoàng dành cho một chiến binh đã ngã xuống trên cùng một chiến trường.
Cái cúi đầu ấy khiến toàn bộ giới trí thức châu Âu phải lặng người rơi nước mắt.
Nhưng bánh xe thời gian không chừa một ai. Chỉ hai năm sau, mùa đông năm 1955, căn bệnh ung thư tàn khốc ập đến tấn công Emma. Bà suy sụp rất nhanh.
Trong những ngày cuối cùng, Carl Jung không rời bà nửa bước. Ông ngồi bên mép giường, hai tay ôm chặt lấy bàn tay gầy guộc đã từng nấu ăn, từng ký séc, từng viết sách và từng chứa đựng toàn bộ giông bão của đời ông. Khi hơi thở cuối cùng của Emma nhẹ nhàng thoát ra khỏi lồng ngực, thế giới của Jung sụp đổ hoàn toàn.
Người đàn ông được cả thế giới tôn xưng là hiền triết, kẻ đã dám đối thoại với ác quỷ và thần linh, giờ đây mất kiểm soát. Ông không khóc thầm. Ông gào lên nức nở, tiếng khóc vỡ vụn, thê lương như một đứa trẻ bị bỏ rơi giữa vũ trụ. Ông loạng choạng chạy ra khỏi phòng, nước mắt giàn giụa, nắm lấy vai người con và không ngừng hét lên trong tột cùng đau đớn:
“Bà ấy là một nữ hoàng! Các người có thấy không? Bà ấy là một nữ hoàng!”
Sau đám tang của Emma, Jung quay trở lại tháp đá Bollingen. Lần này, không còn ai chờ ông nữa. Toni đã tan thành cát bụi. Emma đã hóa thành hư không. Ông đứng trơ trọi giữa những bức tường đá lạnh lẽo. Bằng đôi bàn tay run rẩy, Jung cầm chiếc đục lên. Ông khắc những dòng chữ tưởng niệm Emma lên một phiến đá lớn và đặt nó ngay cạnh lò sưởi – nơi bà vẫn thường ngồi đọc sách.
Ông lẩm bẩm một mình trong bóng tối: “Bây giờ tôi là người sống sót duy nhất. Sự cô đơn này… nó không hề trống rỗng. Nó đầy ắp những hồn ma.”
VĨ THANH: BÀI TOÁN CHO NHỮNG LINH HỒN HIỆN ĐẠI
Câu chuyện của Emma Jung đã khép lại, nhưng sức nặng của nó vẫn đè trĩu lên nhận thức của chúng ta ngày nay. Di sản của bà không phải là một bức tượng đài về sự hy sinh mù quáng hay sự cam chịu hèn nhát của một người phụ nữ phong kiến.
Di sản của bà là một bản tuyên ngôn rực rỡ về sự Cá nhân hóa (Individuation).
Bà đã dạy cho nhân loại một bài học tàn nhẫn: Vũ khí mạnh mẽ nhất của con người khi đứng trước sự phản bội, sự tàn phá của số phận, không phải là sự thù hận, không phải là việc đập phá hay bỏ chạy. Vũ khí tối thượng nhất chính là sự tĩnh tại để biến mọi nỗi đau tột cùng thành chất liệu rèn dũa nên một bản thể bất diệt.
Sẽ không có một ai hoàn hảo trên cõi đời này. Ngay cả một thiên tài như Carl Jung cũng mang trong mình một cái bóng tăm tối, ích kỷ và đầy khiếm khuyết. Việc bạn đối mặt với những khiếm khuyết của người khác và của chính mình như thế nào mới quyết định bạn là ai.
Bạn có quyền đóng vai một nạn nhân đáng thương, khóc lóc vì thế giới này bất công, vì người bạn đời tàn nhẫn. Hoặc, bạn có thể chọn con đường của Emma Jung: Nuốt những viên than hồng của sự đau khổ vào lồng ngực, nung chảy cái tôi nhỏ bé, và bước ra khỏi ngọn lửa với tư cách là một Nữ Hoàng.
Quyền quyết định, vĩnh viễn nằm trong tay bạn.
- Đọc tiếp: https://www.facebook.com/photo/?fbid=947705414561183&set=a.947567874574937
